Prof. Dr. Mehmet S. Binnet

Diz eklemi nasıl çalışır ve neden sık yaralanır?

Diz vücüdümuzda bulunan en büyük eklemdir ve anatomik özelliklerinden dolayı en kolay yaralanabilecek eklem olduğunu da hatırdan çıkarmamak gerekir. Eklem baldır kemiğinin (femur) alt ucuyla, kaval kemiğinin (tibia) üst ucundan ve femurun sonunda bulunan oluk boyunca uzanan diz kapağından (patella) oluşur. Yapı olarak farklı özellikler taşıyan bu iki kemik ön ve arka çapraz bağlar, iç ve dış yan bağların sayesinde eklemin sürekliliğini ve devamını sağlarlar. Femurla tibia dan oluşan eklem stabilitesi bu anatomik yapıların bütünlüğü ile korunur. Güçlü baldır kasları dize güç ve kontrol yeteneği kazandırır. Eğer dizin çevresindeki kaslar yeterli güçte değilse diz ekleminin yaralanma olasılığı artar.

Femur, tibia ve patellanın buluştuğu yüzeyler, kemikler arasında yastık görevi gören ve pürüzsüzce hareket etmelerini sağlayan eklem kıkırdağıyla kaplıdır. Dış ve iç menüsküs olarak adlandırılan ve kıkırdak dokudan oluşan yarım daire şeklindeki halkalar yüklenmelere ya da darbelere karşı şok emici ve denge sağlayıcı işlev görmektedir.

Diz kemiklerini ince ve pürüzsüz bir eklem kapsülü kaplamaktadır. Bu kapsülü çevreleyen ince sinoviyal zar dizi kayganlaştıran ve sağlıklı bir dizde sürtünmeyi neredeyse sıfıra indiren özel bir sıvı salgılamaktadır. Eklem sıvı sının kaynağı bu ince yağlı dokudur.