Tizzadagi tog’ay shikastlanishini maxsus usullar yordamida laboratoriyalarda bemordan olingan kattalar ildiz hujayralarini ko’paytirish orqali olingan tog’ay yordamida tezda davolash mumkin.

Ortopediya va travmatologiya mutaxassisi professor doktor Mehmet Binnet AA muxbiriga tog’ay to’qimasi mexanik yuk ko’tarish, harakatlanish uchun zarur bo’lgan energiya miqdorini kamaytirish uchun ishqalanishni kamaytirish va og’riqsiz harakatlanish diapazonini ta’minlash kabi ko’plab muhim funktsiyalarni bajarishini aytdi.

Binnet tananing barcha bo’g’imlarida uchraydigan tog’ay odatda 2-4 millimetr qalinlikda ekanligini va tog’aydagi muammolar osteoartrit va bo’g’imlarning qarishini keltirib chiqarishi, harakatchanlikni kamaytirishi va hayot sifatini pasaytirishini ta’kidladi.

Binnet harakatsiz turmush tarzi va ortiqcha vazn tog’ayning shikastlanishiga va jarohatlariga, ayniqsa tizza bo’g’imida olib kelishini ta’kidladi va davolashda odatda jarrohlik usullari qo’llanilishini va keyingi bosqichlarda bo’g’imning o’z vazifasini bajarishi uchun protezlar joylashtirilishini tushuntirdi.

Binnet tibbiyot bo’g’imlarning qarishini iloji boricha kechiktirish va bemorlarning oyoqqa turishiga imkon berish uchun doimiy ravishda yangi davolash usullarini izlayotganini ta’kidladi va ushbu yangi qo’llanmalardan biri «kattalar ildiz hujayralari yordamida tog’ay ishlab chiqarish» ekanligini ta’kidladi.

– Kıkırdak hujayralari insonning o’z to’qimalaridan olinadi.

Binnetning tushuntirishicha, «autologik xondrosit implantatsiyasi» deb nomlangan usul tog’ayga qaratilgan kattalar ildiz hujayralari terapiyasi uchun ikki bosqichli protsedura hisoblanadi.

Binnet, usul qanday qo’llanilishi haqida ma’lumot berib, quyidagicha davom etdi:

«Kakchatka shikastlanishini davolashda kattalar ildiz hujayralari usuli bemorning sog’lom hududidan juda oz miqdordagi tog’ay hujayralarini olish, ularni laboratoriya sharoitida ko’paytirish va keyin ularni shikastlangan hududga qayta joylashtirishni o’z ichiga oladi.»

Birinchi protsedurada tizza bo’g’imidan 3-4 millilitr sog’lom tog’aydan iborat kichik biopsiya olinadi. Biopsiyadan olingan 3-4 ming hujayra 10-12 million hujayraga yetishtiriladi. Bu jarayon laboratoriyada o’rtacha uch haftadan olti haftagacha davom etadi. Ilgari biz tog’ay hujayralarini ishlab chiqarish uchun chet el laboratoriyalariga yuborardik. Biroq, endi ularni chet elga yuborishga hojat yo’q. Yangi olingan tog’ay asosan operatsiya paytida shikastlangan joyga yopishtiriladi. Ushbu yopishtirish jarayonida yana bir qon mahsuloti bo’lgan fibrin ishlatiladi. Bemor operatsiyadan keyin tezda tuzalib ketadi va oyoqqa turadi. Usulning muvaffaqiyat darajasi ancha yuqori. Qo’llanilishi bemorning hayot sifatini yaxshilaydi.

Binnet operatsiyadan so’ng bemor oyog’iga og’irlik qo’ymasdan 6 hafta vaqt o’tkazishi kerakligini tushuntirib, shunday dedi: «Chunki bu ularning o’z to’qimasi bo’lsa ham, tog’ay hujayralarining shikastlangan joyga yopishishi uchun biroz vaqt kerak bo’ladi. Bu jarayon oxirida tizzaning funktsiyalarini tiklash uchun fizioterapiya qo’llaniladi va bemor avvalgidek yura oladi va yugura oladi».

Xaftaga shikastlanishi turli sabablarga ko’ra, masalan, surunkali kasalliklarda uzoq vaqt davomida ishlatiladigan ayrim dorilar yoki ortiqcha vazn va travma tufayli yuzaga kelishini ta’kidlab, professor doktor Binnet ushbu usulning maqsadi bo’g’imlarning qarishini iloji boricha kechiktirish ekanligini ta’kidladi.

– Voyaga yetgan odam qon hujayralari usuli yordamida oyoqqa turishga muvaffaq bo’ldi.

Akasining to’yida an’anaviy turk xalq raqsi (halay)ni ijro etganidan keyin tizzasidagi tog’ay shikastlanishi tufayli 3 oy yura olmagan Ali Alay, «kattalar ildiz hujayralari» yordamida ishlab chiqarilgan tog’ay transplantatsiyasidan so’ng yana oyoqqa tura olgan bemorlardan biridir.

Alayning so’zlariga ko’ra, ilgari sog’lig’ida hech qanday muammo bo’lmaganiga qaramay, u to’satdan chap tizzasida kuchli og’riqni his qildi va yurishda qiynaldi, shuningdek, tekshiruv natijasida tizza bo’g’imidagi tog’ayga zarar yetgan.

Alayning aytishicha, u «kattalar ildiz hujayralari bilan tog’ay ishlab chiqarish» operatsiyasi tufayli yana yura olgan.

Yangilik manbasini ko’rish uchun bu yerga bosing.